Kilka słów o pogodzie

 &*^#$^%&@#@* i na tym mógłbym poprzestać, bo lepiej pogody za oknem nie da się opisać. Dzisiaj rano 7 stopni. Później silny wiatr i 12 stopni. Dopiero około południa termometry przekroczyły 15 kresek. Jednak w związku, z tym że to już trzeci z rzędu taki dzień, to tym samym z wielu kominów ponownie zaczął unosić się dym…

Przecież to nie tak miało wyglądać. Pierwsza dekada czerwca a temperatury rodem z kwietnia. Niestety, jeżeli ktoś jeszcze miał wątpliwości co do zmian klimatu, to powinni się ich wyzbyć. I wcale nie oznacza to, że u nas jest zimno, to zmiany klimatyczne są bzdurą. Zobaczcie, co działo się w Hiszpanii, popatrzcie na olbrzymie ulewy w Chinach, jak dziwna zima to była w USA. Jedno jest pewne w pogodzie mamy coraz większe dynamizm, a o zmianach klimatu nie można rozmawiać w perspektywie lokalnej, ale kto wie, czy akurat u nas te zmiany nie będą się właśnie przejawiały tym, że będzie zimniej, mimo że reszta Europy będzie notowała mordercze upały. 

W każdym razie akurat lokalnie nie ma co liczyć na jakieś zmiany. W przyszłym tygodniu zrobi się cieplej, nawet upalnie, ale w dłuższej perspektywie wciąż nie można mówić o jakieś stabilizacji. Ta może pojawi się w okolicach pierwszej dekady lipca, a może dopiero po połowie lipca, jednak tutaj nie ma mowy o jakichś dokładnych prognozach dla regionu, a raczej jak już to w perspektywie całego kraju. Dlatego nie może nikogo dziwić, że akurat u niego w danym miejscu nie jest tak, jak zapowiadają meteorolodzy. Zresztą przerabialiśmy to na naszym południowym zachodzie w poprzednim roku, gdy nie wiem, czy pamiętacie, ale w drugiej połowie lipca, gdy rolnicy szykowali się do żniw, to codziennie padał deszcz, chociaż gdzie indziej w Polsce było sucho.

Jakbym jednak miał się zabawić, w pogodowego wiesza, to napisałbym, że jeżeli ktoś planuje urlop nad polskim morzem, to niech go zaplanuje na przełomie lipca i sierpnia, ale bardziej sierpniu niż w pierwszym miesiącu wakacji ;) W każdym razie przyroda ma w nosie pogodę i prze do przodu. Znaczy, robi swoje, a na poprawę nastrojów kilka kwiatków ;) 

Historia jednego zdjęcia i krótkie przemyślenie

Za tymi dwoma kadrami stoi taka historia: gdy wracaliśmy z synem z przedszkola i byliśmy już całkiem blisko domu, moją uwagę przykuł ślimak winniczek posuwający się w płytkiej kałuży. Nie wiem, ale jakoś mnie to ujęcie urzekło, zapewne przez lustrzane odbicie ślimaka widoczne w wodzie, ale co miałem zrobić? Tylko smartfon w kieszeni, a aparat w domu. Trudno jednak za pomocą telefonu przedstawić „klimat” chwili, można, ale to zależy od sceny. W tym przypadku raczej bez szans. Dlatego postanowiłem pojechać po sprzęt i wrócić.

Szybko zostawiłem Michała w domu, zabrałem samo body z założonym obiektywem makro, po czym wróciłem na miejsce. Niestety, to już nie było to samo ujęcie jak sprzed kilku chwil. Ślimak nie był w tak wyciągniętej pozie ani moment nie był taki sam. W każdym razie zrobiłem kilka kadrów, z których najbardziej spodobały mi się te dwa. 

Czy dobrze zrobiłem? Nie wiem, ale zbyt często przegapiałem dobre zdjęcie, a jak mówią, najlepsze zdjęcia to te, które robisz, bo masz przy sobie aparat, a nie te, które TYLKO widzisz. Wydaje mi się, że takie nieodpuszczenie jest też dobrym ćwiczeniem w obserwacji otaczającej nas codzienności i „wyciąganiu” ciekawych kadrów. Coś jak z sumieniem - gdy te nakłania cię do jakichś dobrych postepowań, a ty je cały czas lekceważysz, to w końcu przestaniesz słyszeć jego głos i tak - jak sądzę - może też być ze zmysłem obserwacji, też można go utracić… 

Powrót na Rodos i wizyta w Lindos

Nie udało się na jakiś wypoczynkowy wypad w długi majowy weekend, co nadrobiliśmy długim czerwcowym weekendem, bardzo długim. W każdym razie udało się otworzyć okres letni wyjazdem na Rodos. Oznacza to, że po ośmiu latach ponownie wróciliśmy na tę piękną grecką wyspę.

W międzyczasie byliśmy już w różnych miejscach Grecji, ale Rodos podobało nam się najbardziej. I choć dzięki lokalnym wycieczkom i znajomym, z którymi w tamtym czasie objechaliśmy niemal cały region, to mieliśmy się do policzenia z jednym miejscem. Tak chodzi o Lindos, którego do tej pory nie odwiedziliśmy.

W tym wpisie skupię się wyłącznie na tym przepięknym miejscu. W planie mam jeszcze wpis na temat Kolymbii oraz miszmasz z wyspy, w tym samego miasta Rodos. Zapraszam 👇

Lindos to jedno z najpiękniejszych i najchętniej odwiedzanych miejsc na wyspie, które łączy malowniczą białą architekturę z bogatą historią i spektakularnymi widokami na morze. 

Lindos zostało założone około X wieku p.n.e. przez Dorów (według mitów pod wodzą Tlepolemosa). W starożytności było jednym z trzech najważniejszych miast-państw Rodos (obok Kamiros i Ialissos). Dzięki strategicznemu położeniu rozwinęło się jako potężny ośrodek handlowy i morski, zwłaszcza w VI–V w. p.n.e. (m.in. za czasów Kleobulosa, jednego z Siedmiu Mędrców Starożytnej Grecji). 

Akropol był sukcesywnie fortyfikowany przez Greków, Rzymian, Bizantyjczyków, Rycerzy Joannitów i Osmanów. Najsłynniejszą budowlą jest Świątynia Ateny Lindii (IV w. p.n.e.). Miejsce to przyciągało pielgrzymów już w starożytności. 

Lindos — absolutny highlight. Na stromym wzgórzu (ok. 116 m n.p.m.) znajdują się ruiny starożytnej świątyni Ateny, hellenistyczna stoa (portyk), teatr, propyleje oraz średniowieczne fortyfikacje joannitów. Widok na zatokę i białe domy miasteczka jest zapierający dech. Wejście wymaga wspinaczki (lub skorzystania z osiołków). 

Białe miasteczko Lindos — labirynt wąskich uliczek z domami w stylu kapitańskim (z XV–XVIII w.), ozdobionymi kamiennymi schodami i dziedzińcami. Pełno tu tawern, sklepików i klimatycznych zakątków.

Plaże — Lindos Beach (główna, piaszczysta zatoka pod akropolem) oraz piękna Zatoka św. Pawła (Agios Pavlos) — malownicza, mniejsza plaża w skalistej zatoczce, gdzie według tradycji apostoł Paweł miał zejść na ląd. 

Kościół Panagii (Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny) — bizantyjska świątynia z XV w. z pięknymi freskami wewnątrz miasteczka. (Więżę widać na jednym ze zdjęć)

Nie ma też co ukrywać, my byliśmy jeszcze przed typowym sezonem. Dlatego, jeżeli ktoś z was pojawi się tutaj wakacje, to najlepiej przyjechać rano lub późnym popołudniem, by uniknąć tłumów i największego upału. Bo warto odwiedzić Lindos - to jedno z tych miejsc na Rodos, które naprawdę zapada w pamięć.

Poniżej tez linki relacji z pierwszego wyjazdu na wyspę:

• Rodos: Zatoka Anthonego Quinna (1)
• Rodos: Kaplica Matki Boskiej Tsambika (2)
• Rodos: Epta Piges (Siedem Źródeł), czyli rzecz o tym jak stałem się młodszy (3)
• Rodos: Stare Miasto nocą (4)
• Rodos: perły rodyjskie z Grekosem (5)
• Rodos: obserwatorium astronomiczne w Faliraki (6)

Sów coraz więcej! Kolejne spotkanie, tym razem z młodymi

Bardzo się cieszę, bo wszystko wskazuje na to, że w moim regionie po raz kolejny miałem okazję natknąć się z aparatem na sowę uszatką. Bez aparatu tych spotkań też było kilka, ale to opowieść na inną historię.

W każdym razie od kilku dni, w naszej okolicy słychać wieczorem dziwne nawoływanie. Jak się okazało to młode sowy uszatki, które niedawno opuścił gniazdo, nawołują rodziców do karmienia. 

Pierwszy raz usłyszałem nie w tym regionie w styczniu br. i nie spodziewałem się, że będą gniazdować. To świetna informacja i oby tylko maluchu nic się nie stało.

Poniżej zdjęcia i linki do wcześniejszych sowich wpisów. Na końcu zaś dla tych, którzy chcą wiedzieć więcej, kilka ciekawostek o sowach uszatkach. Wiedzieliście, że w ciagu roku potrafi pożreć i 1000 (sic!) gryzoni. Jest też długowieczna, potrafi żyć ponad 25 lat, ale o tym więcej na dole, pod zdjęciami.  

• Sowa uszata
• Kolejna sowa - uszatka błotna
• Sowa uszatka... kolejne spotkanie po dekadzie :)

„Uszy” to nie uszy — te charakterystyczne pęczki piór na głowie to tylko pióra, które sowa może podnosić lub kłaść. Służą do maskowania (wygląda wtedy jak gałązka) i komunikacji. Prawdziwe uszy sowy są ukryte pod piórami i są asymetryczne, co pomaga precyzyjnie lokalizować dźwięki nawet w kompletnej ciemności. 

Mistrz kamuflażu i „najchudsza” sowa — kiedy jest zaniepokojona, potrafi mocno wyciągnąć ciało i przylgnąć do pnia drzewa, wyglądając jak cienka gałąź. Jest uważana za jedną z najsmuklejszych sów na świecie. 

Wielki pożeracz gryzoni — jeden dorosły osobnik może upolować nawet ok. 1000 gryzoni rocznie (głównie norniki i myszy). To naturalny sprzymierzeniec rolników. W „mysich latach” (dużo pokarmu) może wyprowadzić nawet drugi lęg w sezonie. 

Zimowe kolonie — w przeciwieństwie do większości sów, uszatki chętnie zimują w grupach — nawet po kilkadziesiąt osobników na kilku sąsiednich drzewach. Często wracają w to samo miejsce co roku. 

Nie buduje gniazd — zajmuje stare gniazda wron, srok, myszołowów czy gołębi. Czasem korzysta z budek lub wiklinowych koszy przygotowanych przez ludzi.

Długowieczność — najstarsza oznaczona uszatka dożyła 27 lat. Większość jednak żyje znacznie krócej, zwłaszcza młode osobniki mają wysoką śmiertelność. 

Pomarańczowe oczy — to jeden z najlepszych sposobów na odróżnienie jej od puchacza (ten ma pomarańczowo-czerwone) i uszatki błotnej (żółte oczy).

Bezgłośny lot — jak wszystkie sowy, ma specjalną budowę piór (miękki puch i piłkowane krawędzie), dzięki czemu lata prawie bezszelestnie.

Samica większa — typowy dymorfizm płciowy u sów drapieżnych: samice są wyraźnie większe i ciemniejsze od samców.

Uszatka jest w Polsce drugą (po puszczyku) najliczniejszą sową i coraz częściej pojawia się też w miastach. Jest w pełni chroniona.  

Kulki na liściach dębu, czyli genialny „hacking” DNA glasówki

Dzisiaj tylko jedno zdjęcie, ale opowiem Wam o owadzie, który potrafi bawić się kodem DNA dębów, poznajcie glasówkę dębiankę:

Genialny „hacking” rośliny

Galasówka nie tylko składa jajko, jej larwa wydziela specjalne substancje (hormony roślinne i białka), które przeprogramowują DNA komórek dębu. Drzewo zaczyna budować dla larwy luksusowy apartament z jedzeniem w środku. To jeden z najbardziej zaawansowanych przykładów manipulacji genetycznej w przyrodzie. 

 

Starzy znajomi dębów

Galasówki współewoluują z dębami od kilkudziesięciu milionów lat. Są tak wyspecjalizowane, że większość gatunków żeruje tylko na konkretnych gatunkach dębów.

Miniaturowe rozmiary, ale wielka siła

Dorosła galasówka ma tylko 2–5 mm długości i jest niepozorna (wygląda jak malutka czarna muszka). Nie żądli i jest zupełnie niegroźna dla człowieka.

Historyczne zastosowanie

Galasy dębowe były kiedyś bardzo cenne – zawierały dużo tanin (garbników). Używano ich do produkcji atramentu galusowego (żelazowego), którym pisano przez wieki w Europie (m.in. rękopisy, umowy, Biblię). Alfred Kinsey (ten od słynnych raportów o seksualności) zaczął karierę naukową od badania galasówek. Zebrał miliony okazów, może i jego DNA zmanipulowały? 😉

Mini ekosystem w kulkach

W jednej galasówce często mieszka nie tylko jedna larwa: Mogą się tam wprosić inquiliny (lokatorzy) – inne owady, które nie potrafią same robić galasów, ale korzystają z gotowego. Często wlatują też pasożyty (parazytoidy) – inne błonkówki, które składają jajka w larwie galasówki. Galasy są więc całym fascynującym, małym światem, często pełnym dramatów.

Złożony cykl życiowy z dzieworództwem

Wiele galasówek ma alternujące pokolenia: 

Pokolenie jesienne (samice) – rozwija się w dużych kulkach na liściach i jest partenogenetyczne (dzieworode – nie potrzebują samców).

Pokolenie wiosenne – zwykle mniejsze galasy (np. na pączkach lub kwiatach), gdzie pojawiają się samce i samice, które się parzą. To tzw. cykliczna partenogeneza – bardzo rzadka strategia w świecie owadów.

Ochrona i kolory

Niektóre galasy mają włoski, kolce lub lepkie powierzchnie, żeby odstraszać mrówki i inne drapieżniki. Kolor (czerwony, zielony, brązowy) też może działać jak ostrzeżenie (aposematyzm).