A co tam panie słychać w pogodzie i przyrodzie?

Jak widzicie, pogodę mamy bardzo dynamiczną. Skończył się upał i przyszło ochłodzenie i to o wiele zimniejsze, niż można się było tego spodziewać. No cóż, cytując klasyka, a raczej klasyczkę: taki mamy klimat! U nas nie może być normalnie. Jak upał to ekstremalny, a jak ochłodzenie to też poważne.

Na szczęście od czwartku pogoda zacznie się poprawiać, ale nie będę ukrywał, że przed nami prawdopodobnie jeszcze jedno takie gwałtowne załamanie. W ogóle zaczynam wątpić, czy będzie jakiś dłuższy stabilniejszy okres podczas tegorocznwego lata? Może pod koniec lipca, a może dopiero w sierpniu.

A jeżeli chodzi o przyrodę, to ta pomału przygotowuje się do żniw. Przynajmniej u nas. Wybierając się z lornetką w pole, można pooglądać nowe pokolenie ptaków. Ponownie odzywają się też żurawie, a po trawnikach oprócz kosów żerują drozdy. Lato w pełni! 

Przy okazji moje odkrycie botaniczne: szkarłatka jagodowa (charakterystyka, ciekaowstka historyczna i dwa zdjęcia poniżej), to inwazyjny w Polsce gatunek, ale nie spodziewałem się zobaczyć ją w mojej miejscowości.

Szkarłatka jagodowa (Phytolacca americana, zwana też szkarłatką amerykańską) to naprawdę ciekawa i trochę niebezpieczna roślina. Kilka faktów:

Roznoszą ja ptaki - pochodzi z Ameryki Północnej, ale w Europie, w tym w Polsce, jest gatunkiem inwazyjnym — świetnie się zadomowiła, bo ptaki zjadają jej owoce i roznoszą nasiona na duże odległości.

Trująca, ale nie dla wszystkich - cała roślina — korzeń, liście, łodyga, a zwłaszcza dojrzewające nasiona w jagodach — jest silnie toksyczna dla ludzi i większości ssaków. Może powodować poważne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, a w dużych dawkach zaburzenia sercowo-naczyniowe. Co ciekawe, ptaki (np. drozdy, szpaki) jedzą jagody bez szkody — ich układ trawienny inaczej metabolizuje toksyny, dlatego to właśnie one są głównym "roznosicielem" tej rośliny.

Paradoks kulinarny — "poke sallet" - w południowych stanach USA istnieje tradycyjne danie z młodych pędów szkarłatki (tzw. poke sallet/poke salad). Młode pędy są zjadalne, ale wyłącznie po kilkukrotnym gotowaniu i wylewaniu wody — proces musi całkowicie usunąć toksyny. To ryzykowna praktyka i nie zaleca się jej powtarzać bez dokładnej wiedzy, bo błąd w przygotowaniu może skończyć się zatruciem.

Naturalny barwnik - sok z ciemnofioletowych jagód był historycznie wykorzystywany jako barwnik i atrament — istnieje nawet (mocno przesadzona) legenda, że część kopii Deklaracji Niepodległości USA pisano atramentem ze szkarłatki. To bardziej ciekawostka folklorystyczna niż potwierdzony fakt historyczny.

Wygląd - charakterystyczne są jaskrawoczerwone/purpurowe łodygi kontrastujące z zielonymi liśćmi oraz zwisające grona ciemnofioletowych, błyszczących jagód — stąd zresztą część nazwy "szkarłatka". 

"Keczup?! Mój Boże on chce keczup!"

Przed Wami mój ostatni wpis z naszego wypadu do Grecji. Dzisiaj opowiem wam o ciekawym zdarzeniu podczas naszego obiadu w Rodos. Zanim jednak o tym napiszę, szybko przybliżę kontekst, bo trafiliśmy tam po naszej porannej wizycie na Lindos, o czym możecie poczytać tutaj klik-klik.

Do Rodos przyjechaliśmy już w porze obiadowej, a zanim udaliśmy się na posiłek, to obejrzeliśmy port z olbrzymimi wycieczkowcami oraz ruszyliśmy na pobliskie wzgórze widokowe. Nie muszę chyba pisać, że co niektórzy o tej porze dnia, zamiast na zabytki, to tęsknym wzrokiem rozglądali się za jakimś jadłem. W każdym razie, podczas wspinaczki autokarem na wspomniane wzgórze, dostrzegłem biegnącego na górę gdzieś tak na oko, siedemdziesięcioletniego Greka. Szczęka mi opadła. Zwłaszcza że robił to w bardzo raźnym tempie. Wątpię, czy dałbym radę dotrzymać mu kroku. 

Po obejrzeniu przepięknych panoram (zdjęcia poniżej) zjechaliśmy w końcu do samego miasta, a tam po dotarciu na plac Hipokratesa, gdy dookoła rozpościerał się zapach przeróżnych przysmaków, przewodniczka oznajmiła, że teraz mamy czas dla siebie, który najlepiej zacząć od posiłku. Oczywiście niczego nie sugerując, ale w tym celu warto wybrać się w jakieś dalsze uliczki, żeby dotrzeć do naprawdę typowo oryginalnej, tradycyjnej kuchni greckiej, a nie wylądować w jakimś fast foodzie. Akurat tak się składa, że nasza przewodniczka, a jakże, zna jedną z takich restauracji i kto chce może do niej dołączyć. Jak się okazało, mocno już głodni postanowili tak zrobić niemal wszyscy z naszej grupy. Po dotarciu na miejsce stoliki na zewnątrz zostały szybko zajęte, a w środku jak dla nas, było za gorąco. Dlatego poszliśmy poszukać czegoś na własną rękę i chociaż na początku trochę zawiedzeni, później oceniliśmy, że dobrze się stało, bo przynajmniej mamy kolejna fajną historię do opowiadania ;) 

Daleko nie musieliśmy szukać. Przyciągnęła nas restauracja zorganizowana w bardzo ciekawy sposób. Lokal zabudowany, ale pośrodku też z przestrzenią pod gołym niebem, z pięknym platanem i drzewkami cytryny. Zadaszone na podwyższeniu stoliki z dwóch stron i pomieszczeniem wewnątrz, które zapewne zapełniało się w porach wieczornych. 

Zamówienie przyjął od nas prawdopodobnie senior, ojciec i zapewne dziadek rodziny. Ewidentnie było widać, kto tutaj rządzi. W kuchni operował jego syn, przynajmniej tak to wyglądało i córki lub żona z dziećmi. Zamówiliśmy i czekaliśmy na posiłek… 

W tym samym casie w lokalu, zajętych było kilka stolików, a przy jednym z nich siedziało dwóch Niemców. Wtem, gdy postawiono przed nimi talerze z jedzeniem, jeden z nich poprosił o keczup. Dziewczyna, która przyniosła posiłek, szybko pobiegła do kuchni, skąd wyłonił się syn - szef kuchni - naprawdę kawał chłopa, który stanął przed „niemieckim” stolikiem i zaczął przyglądać się przeciągle, z niejakim politowaniem na mężczyznę, by w końcu po dłuższej chwili zapytać: -keczup?! Jednak klient nie dał się zastraszyć i potwierdził. Na co usłyszał, że przecież ma tzatziki (notabene genialne), ale tamten wciąż upierał się przy swoim. Wówczas Grek wzruszył tylko ramionami, wzniósł oczy do nieba i powiedział „Keczup?! Mój Boże on chce keczup.” Odwrócił się, poszedł do kuchni, po czym wrócił jakby przygarbiony, żeby nie napisać, zdruzgotany tą zachcianką i postawił plastikową butelkę z „drogocennym” sosem przed Niemcem. Potem wyprostował się, rozejrzał po sali, jakby chciał się upewnić, czy komuś jeszcze podobne głupstwo do głowy nie strzeli i natrafiając na uśmiechnięte twarze pozostałych turystów, którzy ewidentnie stanęli po jego stronie, mrucząc pod nosem, wrócił na swój posterunek. No cóż, muszę Wam napisać, że ta scena bardzo nas rozbawiła i jak to się mówi: zrobiła nam dzień.

Jeżeli chodzi samo o Rodos, to tym razem mieliśmy okazję pozwiedzać je w ciągu dnia. Naszą wcześniejszą wizyta w nocy opisałem tutaj klik-klik. Po zachodzie słońca klimat starego miasta jest większy, ale mimo wszystko niezależnie od pory dnia uwielbiamy chodzić tymi zabytkowymi uliczkami, przyglądać się fasadom budynków, chłonąć tę niepowtarzalną aurę. Naprawdę warto odwiedzić Rodos. Przejść się uliczkami i na własne oczy zobaczyć ten kawał historii związany międzyinnymi z joannitami, ale nie tylko. Obejrzeć miejsce, gdzie według legend stał Kolos Rodyjski i skonfrontować się z tym prawdziwym, którego lokalizację potwierdzają archeologowie i historycy. Zobaczyć na ścianach budynków herby państw, ówczesnych mocarstw, których siedziby znalazły się w tym ważnym dla ówczesnego świata mieście. Ale nie tylko, można też pooglądać, jak obecnie wygląda codzienność mieszkających w stolicy wyspy Greków.

Zdjęcie restauracji, o której piszę, jest na drugim miejscu, przy okazji wyjaśniam, że na jednym ze zdjęć z „Bramą Morska” widać - wydawać by się mogło - żebrzącego chłopca. Nic z tych rzeczy. Miałem okazję zobaczyć całe zdarzenie. To taki zgryw. W pewnym momencie na rowerach podjechało pięciu chłopców, jeden z nich zaskoczył, a pozostali zabrali jego jednoślad i zaśmiewając się do rozpuku, odjechali. Chłopak usiadł przy bramie, wyciągnął kartkę, na której było napisane: „mam pięciu braci, z którymi naprawdę ciężko wytrzymać. Pomóżcie”. 

Czeka nas rekordowa fala upałów?

Tego nie wiem, bo wiecie, jak to bywa z pogodą. Gdybym miał jednak postawić u bukmachera, to napisałbym, że tak, że gdzieś w Polsce te 40,2 z 1921 roku zostanie pobite. Ja wiem jedno: to naprawdę będzie dla nas wyzwanie. Nie tylko dla organizmów, ale i sieci energetycznej. W końcu nie przypadkiem tu i ówdzie wspomina się o ewentualnym balackoutcie. 

Teoretycznie u nas na południowym zachodzie najgorsza ma być niedziela. Dlatego naprawdę warto rozważyć, czy ewentualne opuszczanie czterech ścian w tym dniu, nie przełożyć na poranek ewentualnie późne popołudnie - wieczór. A później? A później standardowo - przyjdzie ochłodzenie ;)

Dlatego cieszmy się pogodą, cieszmy się latem, bo winter is coming o czym śpieszę Wam pokazać na ostatnim zdjęciu 😁

Powrót na Rodos: Kolymbia i okolice

Tym razem trafiliśmy na obrzeża bardzo spokojnej, ale bardzo malowniczej i pełnej niespodzianek miejscowości Kolymbia. Kolymbia (lub Kolympia) to spokojna miejscowość wypoczynkowa na wschodnim wybrzeżu Rodos, około 25 km od stolicy wyspy i tyle samo od Lindos. Jest jedną z młodszych miejscowości turystycznych na wyspie. 

Nazwa Kolymbia pochodzi od greckiego słowa „kolymbi”, oznaczającego „zagłębienie/dół pełen wody” — nawiązuje to do naturalnych zbiorników wodnych w okolicy. 

Jeszcze w latach 80. XX wieku była to głównie rolnicza osada z kilkudziesięcioma gospodarstwami. Turystyczny boom zaczął się dopiero po „odkryciu” tutejszych plaż. Kolymbia ma dwie główne plaże rozdzielone cyplem Theotokos (zwany też Flag Hill). Z pagórka roztacza się piękny widok na zatokę i port. Plaże są dobrze zorganizowane, z krystaliczną wodą i możliwością snorkelingu. 

Miejscowość ma silne włoskie korzenie. W latach 30. XX wieku Włosi (okupanci Rodos) stworzyli tu osadę rolniczą o nazwie San Benedetto. Przywieźli rodziny z Toskanii i Sardynii, zbudowali nowoczesną infrastrukturę, drogi i system irygacyjny. To oni posadzili charakterystyczne eukaliptusy. 

Aleja Eukaliptusowa (Eucalyptus Street) Największa atrakcja i „wizytówka” Kolymbii to 2,5-kilometrowa, szeroka aleja (ok. 8 m szerokości) obsadzona setkami (nawet ok. 800) potężnych eukaliptusów. Drzewa dają piękny cień i charakterystyczny zapach, zwłaszcza latem. Aleja jest prosta, szeroka i robi wrażenie — to pozostałość po włoskim planowaniu urbanistycznym. Aleję widać z wielu miejsc w oddali, wystarczy tylko niewielkie wzniesienie - zobaczycie na poniższych zdjęciach, a jak się mogłem przekonać, biegając i co widać na mapach, to planowanie wyszło tej miejscowości na dobre - drogi nie są jakieś chaotyczne, tylko poprowadzone równo tworząc równo podzielone, kwadratowe obszary.

W pobliżu (kilka km na zachód) znajdują się słynne Siedem Źródeł (Epta Piges) — malowniczy kompleks z jeziorkiem, do którego prowadzi tunel wodny (ciekawa, chłodna atrakcja). Opisywałem to podczas pierwszej wizyty na Rodos tutaj: Epta Piges (Siedem Źródeł), czyli rzecz o tym jak stałem się młodszy.

Niedaleko jest też Monaster Tsambika na wzgórzu — ważny punkt pielgrzymkowy z panoramicznym widokiem na wybrzeże (w tym Tsambika Beach, jedną z najładniejszych na Rodos). Więcej o tym pisałem tutaj: Kaplica Matki Boskiej Tsambika.

Miejscowość jest dość rozproszona, niska zabudowa i spokojna atmosfera — idealna dla rodzin lub osób szukających relaksu, a nie imprez (w przeciwieństwie do np. Faliraki).

Okolica jest zielona dzięki dawnym plantacjom i włoskim nasadzeniom — kontrastuje z typowo suchszym krajobrazem wielu greckich wysp.

I ostatnia ciekawostka, gdy pobiegłem w drugim, wschodnim kierunku to około 4 km dalej znajduje się pole golfowe. Musze przyznać, że jeszcze nigdy nie widziałem pola golfowego, które nie byłoby zielone. Przy plaży można też znaleźć pozostałości po schronach wojskowych wzdłuż wybrzeża.